Lukas 7:1-35

Interpretatie

De Romeinse officier had duidelijk een liefde voor het Joodse volk en geloof, hij liet zelfs de synagoge in Kapernaüm bouwen. Die liefde was wederzijds want de ‘oudsten’ van de Joden daar (de lokale religieuze leiders) vonden hem ‘waardig’ genoeg om Jezus uit te nodigen bij de officier, zelfs ondanks hij een vijandige overheerser was. De hoofdman paste precies in het plaatje dat Jezus schetste over hoe een kind van God zich kenmerkt: goede vruchten, nederig en een innerlijke ontferming voor anderen – waaronder zijn dienaar. Daarnaast werd zijn geloof extra duidelijk door zijn (geestelijke) gelijkenis met zijn officiersschap en hoe Jezus als God ook zo, door het spreken van een simpel woord, dingen kan laten gebeuren omdat alles onder Hem geschikt is. Zelfs de ziektes moeten Hem gehoorzamen. Dit waren niet alleen woorden, de hoofdman vertrouwde erop dat het zo zou gebeuren, en het gebeurde.

Diepgang

In dit verhaal, en vele andere verhalen en passages, wordt duidelijk dat Israëlitische afkomst niet genoeg is om deel te zijn van Gods Koninkrijk. Het gaat namelijk om het geloof van een persoon, niet om de afkomst. Ironisch: juist Israël is vaak degene die ‘blind’ is voor God, en de heidenen juist niet (Rom. 9-11). Dit is onderdeel van Gods plan, en wordt al over gehint in het OT:

• De Kanaänitische vrouw (Matt. 15:21–28): Groot geloof wordt herkend, ook bij andere volken.
• Rachab (Jozua 2): God werkt door geloof, niet door afkomst.
• Ruth (Ruth 1–4): Gods verbond is open voor wie zich aan Hem toevertrouwt.
• Naäman (2 Koningen 5): Nederig vertrouwen opent de weg tot Gods genade.
• De Ninevieten (Jona 3): God verlangt bekering, niet oordeel.

Interpretatie

Jezus is niet bezig is met macht en aanzien, Hij is oprecht begaan met mensen. Dat zie je bijvoorbeeld terug aan Zijn reizen naar kleine ‘onbelangrijke’ plaatsen als Naïn. Jezus laat zich leiden door Zijn roeping van de Vader en ontfermt Zich persoonlijk over mensen, ook die buiten de aandacht zijn. Tegelijkertijd is Jezus ook bewust wonderen aan het doen omdat het hoort bij de missie die de Vader Hem gegeven heeft (lees bijv. Jes. 29:18; 35:5–6; 61:1). Zijn wonderen bevestigen Zijn boodschap en kondigen de gekomen redding aan, zoals dat geprofeteerd was. Ook de mensen herkennen Jezus aan deze wonderen, dat doet hen denken aan Elia en Elisa, ook Hij wordt als “groot profeet” bestempeld. Jezus is echter meer dan dat, Hij is waar de profeten slechts een glimp van lieten zien: de Messias, Gods Zoon, die de macht heeft over het kwaad, en over de dood zelf.

Diepgang

In deze drie de verhalen zie je een bijna identieke situatie: een weduwe en de dood van haar (enige) zoon. In die tijd zat je als weduwe in een uitzichtloze situatie omdat er niemand meer was die voor je kon zorgen. Het verlies van je (enige) zoon betekende ook vaak het verlies van je eigen toekomst. In zekere zin betekent de opstanding van deze zoons ook dat het leven dan de weduwe weer is teruggekeerd. Nieuw leven en een nieuwe hoop uit een uitzichtloze situatie. Later zien we dit patroon terug bij de Heer Jezus zelf. Ook Maria ziet haar Zoon sterven, daarmee haar hoopvolle toekomst verdwijnen. Jezus’ wederopstanding is echter veel beter dan de andere zoons die tot leven werden gewekt. Zij zijn allemaal weer gestorven, Jezus leeft voor eeuwig. Misschien kun je dit patroon ook wel een beetje toepassen op Israël zelf, in de bijbel vaak afgebeeld als vrouw. Ook Israël lijkt in een hopeloze ‘dode’ toestand te zitten, na 400 jaar stilte vanuit God, onderdrukt door Rome. De komst van Jezus blaast ook Israël weer nieuw leven in en brengt hoop op een betere toekomst.

Interpretatie

Jezus geeft vaker een onverwacht antwoord waar mensen een “ja” of “nee” willen horen. Denk aan de vraag of Joden belasting aan de keizer moeten betalen. Als Jezus “ja” zou zeggen, zouden ze Hem betichten van meewerken aan de Romeinse onderdrukking, als Hij “nee” zou zeggen, zouden ze Hem kunnen aanklagen bij de Romeinen voor belastingweigering. Jezus ontwijkt de vraag niet maar stelt hem vanuit het juiste perspectief. Door te zeggen “wiens hoofd staat er op een munt” ontmaskert Hij de verkeerde uitgangspositie: geld is een aardse zaak, het Koninkrijk is hemels. Doe in beiden gevallen waartoe je verplicht bent.

Ook tegen Johannes’ leerlingen zegt Jezus niet simpelweg “ja” of “nee”, dat zou linksom en rechtsom discussies opwekken. Hij laat zijn daden voor Hem spreken. Aan de ene kant zeggen zijn daden dat Hij door God bevestigd wordt in wat Hij doet en zegt, anders zouden de wonderen niet gebeuren. Anderzijds doet Hij precies wat al lang geleden door Jesaja is geprofeteerd. De mensen die Jesaja kennen én geloven, kunnen niets anders doen dan zich realiseren dat Jezus deze woorden heeft vervuld, en de Messias is. Zo beantwoordt Hij de vraag zonder dat daar onduidelijkheid over ontstaat.

Diepgang

Jezus vervult Jesaja letterlijk: blinden gaan zien, doven horen, doden staan op. Dat zijn zichtbare tekenen dat het beloofde Messiaanse tijdperk is aangebroken. Tegelijk spreekt Jesaja ook over geestelijk herstel: ogen die opengaan voor wie God is, en leven waar innerlijke dood heerst. In Lukas 7 zie je beide vervullingen plaatsvinden. Mensen krijgen hun zicht terug, maar belangrijker nog: sommigen herkennen wie Jezus is, terwijl anderen het wonder zien en toch geestelijk blind blijven. Zo wordt duidelijk dat lichamelijk zien niet automatisch geestelijk zien betekent, en dat je kunt leven en toch verloren zijn. Het geestelijke vervullen is daarom dieper en blijvender: lichamelijk herstel is tijdelijk, maar geestelijk zicht en nieuw leven raken aan eeuwig leven. Wat heb je eraan om op te staan uit de doden, als je vervolgens weer zult sterven en eeuwig verloren bent? Geestelijk tot leven worden gewekt door het evangelie brengt eeuwig leven! Dat kan alleen als je ‘bent gaan zien’ wie Jezus werkelijk is.

Interpretatie

Met het beeld van het riet dat door de wind wordt bewogen, maakt Jezus duidelijk dat Johannes geen wispelturige of meelopende figuur is. Mensen kwamen naar hem luisteren omdat hij standvastig was en met een duidelijke roeping sprak. Johannes past ook niet in het gangbare beeld van een profeet met aanzien, status en mooie kleren. Hij zoekt geen aardse erkenning, maar leeft volledig gericht op God. In menselijke ogen is Johannes een zonderlinge figuur uit de woestijn, maar in Gods ogen is hij de grootste profeet, die zijn hele leven in dienst van Gods plan stelde. Toch werd hij door velen niet herkend, ondanks de profetieën over hem. Volgens Jezus ligt dat niet aan Johannes, maar aan verkeerde verwachtingen van hoe God en Zijn profeten zouden moeten optreden.

Diepgang

Johannes de Doper is groot omdat hij de laatste en grootste profeet van het oude verbond is: hij mocht de Messias aankondigen en zelfs aanwijzen. Maar hij leefde nog vóór de volle doorbraak van Gods Koninkrijk. De kleinste in Gods Koninkrijk is groter, niet vanwege persoonlijke verdienste, maar omdat hij leeft ná de komst van Jezus. Wie bij het Koninkrijk hoort, deelt in wat Johannes alleen kon aankondigen: vergeving, nieuw leven en directe toegang tot God als Vader. De overvloed van genade, het Woord, Gods zegeningen en de Geest is iets waar de profeten slechts over konden dromen. Grootheid wordt niet gemeten aan roeping of opoffering, maar aan positie in Gods heilsplan. De kleinste gelovige leeft in een rijkere werkelijkheid dan de grootste profeet vóór Jezus. Dat besef nodigt uit tot dankbaarheid én vreugde!

Interpretatie

In de tijd van Jezus was het normaal dat kinderen vaak in groepen buiten speelden op de pleinen of markten. Jezus gebruikt dat herkenbare straatbeeld om een punt te maken over ‘de generatie’ van ongelovige Joden. Zoals de kinderen die vrolijk doen niks willen weten van het optreden van sombere kinderen, en andersom, zo is ook die generatie niet tevreden met zowel het sombere optreden van Johannes, als het vrijere optreden van Jezus. Deze generatie laat zich door geen enkele vorm bewegen, omdat hun hart niet ontvankelijk is voor Jezus en het goede nieuws. Niet alle hoop is verloren, want zoals de Wijsheid haar laat kennen door haar kinderen, zo bewijzen de vruchten van Jezus en Johannes dat de voorloper en Messias zijn.

Diepgang

Maleachi 3:1 wordt in het Nieuwe Testament duidelijk betrokken op Jezus’ eerste komst: Johannes de Doper bereidt de weg, en Jezus verschijnt als de Heer in Zijn tempel. Dat deel is helder vervuld. Maleachi 3:2 ligt genuanceerder. De beelden van vuur, zuivering en oordeel passen deels bij Jezus’ eerste komst: Hij confronteert, ontmaskert en reinigt harten. Zijn optreden brengt scheiding aan tussen wie zich laat aanspreken en wie zich verhardt. In die zin begint deze profetie al bij Zijn eerste komst vervuld te worden. Beide verzen uit Maleachi passen ook bij wat er in Lukas 7 afspeelt.

Tegelijk wijst de vraag “wie kan de dag van Zijn komst verdragen?” ook verder vooruit. De volle, definitieve zuivering en het oordeel horen bij Jezus’ wederkomst. Daarom kun je Maleachi 3:2 het beste tweeledig lezen:

• Nu al: geestelijke reiniging, ontmaskering en heling zijn al gekomen
• Nog niet: de volledige en beslissende zuivering zal bij Jezus’ tweede komst komen

Gods handelen is al zichtbaar, maar nog niet af. Wie alleen één verwachting heeft, loopt het risico Gods werk te missen. Dat geldt voor de Joden toen, en voor Christenen vandaag.